آهوی کوهی

قرآن شناسی، ادبیّات فارسی و زبان شناسی

آهوی کوهی

قرآن شناسی، ادبیّات فارسی و زبان شناسی

آهوی کوهی

«مرگ تمدّن‌ها زمانی فرامی‌رسد که بزرگان، به پرسش‌های تازۀ مردم، پاسخ‌های کهنه بدهند» (ویل دورانت).

اسم تفضیل در قرآن

اسم تفضیل برای بیان برتری چیزی بر چیز یا چیزهای دیگر به کار می رود. سیّد محمّد حسینی می‌گوید:

«اسم تفضیل، صیغه یا ساختی است که فزونی صفت موجود در موصوف را نسبت به دیگری نشان می دهد» (حسینی، 1371: 49).

اسم تفضیل مشتق است؛ یعنی ریشۀ فعلی دارد و از بن فعل، آن هم فقط فعل ثلاثی مجرّد، ساخته می‌شود. وزن آن، به صورت زیر است:

مذکّر: أفعَل  /'af'al/                  ؛ مؤنّث: فُعلی  /fo'lA/

دو کلمۀ «خَیر» و «شَرّ» نیز اسم تفضیل هستند و به همین صورت به کار می روند و در واقع «به علّت کثرت استعمال، همزۀ آنها، حذف شده است» (همانجا).

معمول این است که با حرف جرّ «مِن» (أکبرُ مِن/ بزرگ تر از ...) یا در جایگاه مضاف (أشجَعُ النّاسِ/ شجاع ترین مردم) بیاید، ولی کاربرد آن محدود نیست.

چند مثال از قرآن کریم:

«حَتَّى إِذَا رَأَوْا مَا یُوعَدُونَ فَسَیَعْلَمُونَ مَنْ أَضْعَفُ نَاصِرًا وَأَقَلُّ عَدَدًا/ [باش] تا آنچه را وعده داده مى‌‏شوند ببینند آنگاه دریابند که یاور چه کسى ضعیف تر و کدام یک شماره‏ اش کمتر است» (قرآن کریم، جن/ 24).

 

سؤال: آیا واژۀ «سُوأی» /su'A/ که در آیۀ مبارکۀ زیر آمده است نیز، می تواند اسم تفضیل باشد و آن را بدین صورت (کلمۀ «سُوأی»، اسم تفضیل مؤنّث است و مذکّر آن، «أسْوَأ». «أَسَاءُوا السُّوأَى» نیز یعنی بدتر شدند.) توضیح داد یا خیر، «سُوأی» صفت مشبّهه و به معنای زشتی، اعمال زشت و ... است؟

«ثُمَّ کَانَ عَاقِبَةَ الَّذِینَ أَسَاءُوا السُّوأَى أَنْ کَذَّبُوا بِآیَاتِ اللَّهِ وَکَانُوا بِهَا یَسْتَهْزِئُونَ/ آخر سرانجام کار آنان که بسیار به اعمال زشت و کردار بد پرداختند این شد که آیات خدا را تکذیب و تمسخر کردند (زیرا معصیت، دل را تاریک کند و چون بسیار شود به ظلمت کفر انجامد[1])» (قرآن کریم، روم/ 10).

 

مأخذ:

قرآن کریم.

حسینی، سیّد محمّد. (1371)، قواعد عربی2، چاپ چهارم، تهران: انتشارات دانشگاه پیام نور.



[1] ترجمه از حسین الهی قمشه ای است.

نظرات  (۱)

عالی بود ممنون .

ارسال نظر

ارسال نظر آزاد است، اما اگر قبلا در بیان ثبت نام کرده اید می توانید ابتدا وارد شوید.
شما میتوانید از این تگهای html استفاده کنید:
<b> یا <strong>، <em> یا <i>، <u>، <strike> یا <s>، <sup>، <sub>، <blockquote>، <code>، <pre>، <hr>، <br>، <p>، <a href="" title="">، <span style="">، <div align="">
تجدید کد امنیتی