آهوی کوهی

قرآن شناسی، ادبیّات فارسی و زبان شناسی

آهوی کوهی

قرآن شناسی، ادبیّات فارسی و زبان شناسی

آهوی کوهی

«مرگ تمدّن‌ها زمانی فرامی‌رسد که بزرگان، به پرسش‌های تازۀ مردم، پاسخ‌های کهنه بدهند» (ویل دورانت).

غزّالی و رئیس راهزنان


فیلسوف فلسفه ستیز طوس، امام ابوحامد محمّد غزّالی (450- 505ق)، این فقیه شافعی با مسلک اشعری که در نوع خود بی نظیر بوده و در حکمِ شافعیِ شافعیان و اشعریِ اشعریان درآمده و علاوه بر این، یک فیلسوف مایل به تصوّف نیز هست – البتّه فیلسوف ضدّ فلسفه- تمام زندگی و شخصیّت خویش را مدیون جمله ای است که از زبان یک راهزن و صُعلوک شنیده است.

آری، در بازگشت از جرجان (سال 470ق) بود که «امیر دزدان در برابر التماس او از راهزنان که اموالم را نمی خواهم ولی نوشته هایم را بدهید، به او گفت: این چه علمی است که یک دزد آن را از دستت می گیرد!» (یثربی، 1384: 18).

فیلسوف دل آگاه طوس، در سی و پنج سالِ باقی مانده از عمرش، پس از آن واقعۀ راهزنی، علی الدّوام در جستجوی حقیقت گام برمی داشت. وی در سال های خلوت گزینی خود در شام و قدس و حجاز، دایرة المعارف بزرگ اسلامی یعنی احیاء علوم الدّین را به نگارش درآورده بود، کتابی که «معتقد بودند اگر تمام معارف اسلامی از بین می رفت، احیاء العلوم غزّالی جوابگوی همۀ نیازمندی های مسلمانان بود» (دشتی، 1385: 54).

انگیزۀ نگارش کتاب احیاء به گمان امام محمّد غزّالی آن بوده که عالمان دین هر لحظه کم می شده و بر مابقی که در لباس عالمان دین درآمده اند شیطان تسلّط یافته و فریب وسوسه های نفس و شیطان را خورده اند و به تزئین و تسویل وی دانش را محدود به دانسته های خام خود کرده و مردم را به خطا برده اند» (محمّدی، 1386: 122).


مآخذ:

1. دشتی، علی. (1385)، عقلا برخلاف عقل، به کوشش مهدی ماحوزی، تهران: زوّار.

2. محمّدی، کاظم. (1386)، غزّالی در جستجوی حقیقت،کرج: نجم کبری.

3. یثربی، سیّد یحیی. (1384)، نقد غزّالی، تهران: کانون اندیشة جوان.

نظرات  (۰)

هیچ نظری هنوز ثبت نشده است

ارسال نظر

ارسال نظر آزاد است، اما اگر قبلا در بیان ثبت نام کرده اید می توانید ابتدا وارد شوید.
شما میتوانید از این تگهای html استفاده کنید:
<b> یا <strong>، <em> یا <i>، <u>، <strike> یا <s>، <sup>، <sub>، <blockquote>، <code>، <pre>، <hr>، <br>، <p>، <a href="" title="">، <span style="">، <div align="">
تجدید کد امنیتی