آهوی کوهی

قرآن شناسی، ادبیّات فارسی و زبان شناسی

آهوی کوهی

قرآن شناسی، ادبیّات فارسی و زبان شناسی

آهوی کوهی

«مرگ تمدّن‌ها زمانی فرامی‌رسد که بزرگان، به پرسش‌های تازۀ مردم، پاسخ‌های کهنه بدهند» (ویل دورانت).

نماد آهو در غزلیات مولوی


آهو یکی از نمادهای عارفانه در دیوان شمس است. مولانا در موارد متعدّد از این نماد استفاده می کند که بر خورشید یا شمس تبریزی دلالت می کند و با آن رابطۀ این همانی پیدا می کند.

ناگاه یک آهو بُد و صد رنگ عیان شد
کز تابش حُسنش مه و خورشید فغان کرد
آن آهوی خوش ناف به تبریز روان گشت
بغداد جهان را به بصیرت همدان کرد

(مولوی، 1388: 228)

امّا این آهو تنها شمس تبریزی نیست؛ به عبارت دیگر مقصود مولانا از آهوی تبریزی نیز لحظۀ تجلّی محبوب ازلی اوست.
مولانا در یکی از غزل هایش از آهویی سخن به میان می آورد که به نحوی زیبا ظاهر می شود و همه در پی جمال او هستند. در پایان غزل، مولانا بیان می کند که آن آهو، خیال [شمس] تبریزی است، نه خود او. درواقع، می خواهد به ما بفهماند که منظورش همان شاهد غیبی است که در شهود عرفانی و تجربۀ شخصی خود، در مراتب نور و روحانیت با جلوه های مختلف بر او نمایان می شود.

پدید گشت یکی آهویی در این وادی
به چشم آتش افکند در همه نادی
همه سوار و پیاده طلب درافتادند
به جدّ و جهد نه چون تو که سست افتادی ...
که باشد آن که بگفتم؟ خیال تبریزی
که او مراست خدیو و مجیر بیدادی

(مولوی، 1388: 1113)


مأخذ:
مولوی، جلال الدّین محمّد. (1388)، غزلیّات شمس تبریز، تصحیح محمّدرضا شفیعی کدکنی، تهران: انتشارات سخن.

نظرات  (۰)

هیچ نظری هنوز ثبت نشده است

ارسال نظر

ارسال نظر آزاد است، اما اگر قبلا در بیان ثبت نام کرده اید می توانید ابتدا وارد شوید.
شما میتوانید از این تگهای html استفاده کنید:
<b> یا <strong>، <em> یا <i>، <u>، <strike> یا <s>، <sup>، <sub>، <blockquote>، <code>، <pre>، <hr>، <br>، <p>، <a href="" title="">، <span style="">، <div align="">
تجدید کد امنیتی